Bebek kulak şekillendirme; yenidoğan döneminde görülen kulak kıvrıklığı, kepçe kulak, kulak memesi katlanması ve benzeri dış kulak şekil bozukluklarının özel medikal aparatlar yardımıyla düzeltilmesidir. Kulak kalıplama olarak da bilinen bu yöntem cerrahi kesi, dikiş veya genel anestezi gerektirmez.
Bazı hafif kulak şekil farklılıkları doğumdan sonraki ilk günlerde kendiliğinden düzelebilir. Ancak her deformite kendiliğinden düzelmez. Özellikle ilk haftalarda belirgin bir düzelme görülmüyorsa zaman kaybetmeden kulak şekillendirme konusunda deneyimli bir doktora başvurulması önerilir.
En uygun dönem genellikle doğumdan sonraki ilk haftalardır. Bu dönemde bebeğin kulak kıkırdağı daha yumuşak ve şekillendirilmeye daha uygundur. Bebek büyüdükçe kıkırdak sertleştiği için uygulama süresi uzayabilir ve elde edilebilecek düzelme azalabilir. Bu nedenle erken değerlendirme önemlidir.
Bazı bebeklerde bir veya iki aylıkken de kulak şekillendirme yapılabilir. Ancak başarı ihtimali; bebeğin yaşına, kulak kıkırdağının sertliğine ve şekil bozukluğunun türüne göre değişir. Geç kalındığını düşünerek vazgeçmek yerine bebeğin kulağı doktor tarafından değerlendirilmelidir.
Kulak kalıplama yöntemi; kepçe kulak görünümü, kulak üst kısmının içe veya aşağı doğru kıvrılması, kulak memesi katlanması, Stahl’s Ear, Spock Ear veya elf kulağı görünümü, Cup Ear veya fincan kulak deformitesi, Conchal Crus deformitesi, Helikal Rim deformitesi, Lop Ear, Constricted Ear, Cryptotia ve iki kulak arasındaki şekil farklılıkları gibi çeşitli dış kulak şekil bozukluklarında uygulanabilir. Her bebeğin kulak yapısı farklı olduğundan uygun yöntem, muayene sırasında deformitenin tipine göre belirlenir.
Yenidoğan döneminde uygun vakalarda kepçe kulak görünümü ameliyatsız kulak şekillendirme yöntemiyle düzeltilebilir. Ancak her kepçe kulak aynı anatomik yapıdan kaynaklanmaz. Bu nedenle uygulama öncesinde kulağın ayrıntılı olarak değerlendirilmesi gerekir.
EarWell ve Craniowell, yenidoğan bebeklerde ameliyatsız kulak şekillendirme amacıyla kullanılan medikal kulak kalıplama sistemleridir. Hangi sistemin veya hangi yardımcı parçaların kullanılacağına; bebeğin kulak büyüklüğü, deformitenin tipi ve uygulamaya başlanılan yaş dikkate alınarak karar verilir.
Her bebek için tek bir sistemin daha iyi olduğunu söylemek doğru değildir. Önemli olan cihazın markasından çok, deformitenin doğru tanımlanması ve kulağın her bölümüne uygun biçimde şekil verilmesidir. Bazı bebeklerde standart kalıplar yeterli olurken bazılarında ek destekler veya kişiye özel düzenlemeler gerekebilir.
Uygulama cerrahi değildir; kesi, dikiş veya iğne yapılmaz. Doğru uygulanmış bir kulak şekillendirme aparatı genellikle bebeğin beslenmesini, uyumasını ve günlük yaşamını engellemez. Kontrollerde cilt ve aparatın konumu düzenli olarak değerlendirilir.
Kulak şekillendirme dış kulağın görünümünü düzeltmeyi amaçlar. Doğru yerleştirilen sistem dış kulak yolunu kapatmaz ve işitmeyi engellemez. Bununla birlikte bebeğin doğumsal işitme taramasının yapılmış olması önemlidir.
Uygulama süresi bebeğin yaşına, kıkırdak yapısına ve deformitenin derecesine göre değişir. Erken başlanan uygulamalar genellikle daha kısa sürerken, daha ileri haftalarda başlanan veya birden fazla deformitenin bulunduğu durumlarda daha uzun süre gerekebilir. Kesin süre ilk muayene ve takiplerde belirlenir.
Uygun dönemde başlanması, doğru teknik kullanılması ve önerilen sürenin tamamlanması durumunda elde edilen düzelme kalıcı olabilir. Ancak hiçbir bebek için muayene yapılmadan kesin başarı garantisi vermek doğru değildir.
Evde kullanılan flasterler veya sıradan bantlar, medikal kulak kalıplama sistemiyle aynı değildir. Yanlış yönde veya fazla basınç uygulanması; ciltte kızarıklık, yara ve istenmeyen şekil değişikliklerine yol açabilir. Bu nedenle ailelerin kendi başlarına bantlama yapması yerine doktora başvurması önerilir.
Bebek cildi son derece hassastır. Uygun malzeme ve doğru teknik kullanıldığında sorun yaşanma ihtimali azalır. Bununla birlikte terleme, kızarıklık, tahriş veya aparatın yerinden çıkması görülebilir. Düzenli doktor kontrolleri bu nedenle önemlidir.
Aparatın ıslanması yapışkanlığını ve ciltle temasını bozabilir. Uygulama süresince bebeğin banyosu ve kulak çevresinin temizliği doktorun önerdiği şekilde yapılmalıdır. Aparat çıkarsa veya ıslanırsa evde yeniden yerleştirmeye çalışmadan klinikle iletişime geçilmelidir.
Evet. Kulak şekillendirme tek kulağa veya gerekli görülürse her iki kulağa uygulanabilir. Tek taraflı vakalarda amaç, şekil bozukluğunu düzeltirken iki kulak arasında mümkün olan en iyi uyumu sağlamaktır.
Bebeklerde kulak şekillendirme; yenidoğan anatomisini, bebek cildini ve farklı dış kulak deformitelerini değerlendirebilen, bu uygulamada deneyimli bir doktor tarafından yapılmalıdır. Değerlendirme sırasında yalnızca “kepçe kulak” görünümüne değil, kulağın bütün anatomik kıvrımlarına bakılmalıdır.
Bu konuda eğitim ve uygulama deneyimi bulunan çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanları yenidoğan kulak deformitelerini değerlendirebilir ve uygun bebeklere kulak şekillendirme uygulayabilir. Önemli olan uygulayıcının bebeklerde kulak kalıplama konusunda deneyimli olmasıdır.
Antalya’da yenidoğan kulak şekillendirme uygulaması, Uzm. Dr. Alp Tunç Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniğinde yapılmaktadır. Bebeğin kulağı ayrıntılı olarak değerlendirilerek EarWell, Craniowell veya uygun yardımcı şekillendirme tekniklerinden hangisinin kullanılacağına karar verilir.
Bebeğinizin kulağında kıvrıklık, katlanma, kepçelik veya iki kulak arasında belirgin bir farklılık fark ettiğiniz anda değerlendirme için başvurabilirsiniz. “Biraz daha bekleyelim” düşüncesi en uygun uygulama döneminin kaçırılmasına neden olabilir. Erken muayene, mutlaka işlem yapılacağı anlamına gelmez; yalnızca kulağın kendiliğinden düzelme ihtimali ve müdahale gereksinimi değerlendirilir.
Ücret; tek veya iki kulağa uygulama yapılmasına, kullanılacak sisteme, deformitenin özelliklerine, gerekli malzemelere ve tahmini uygulama süresine göre değişebilir. Bebeğin kulak yapısı değerlendirilmeden kesin fiyat verilmesi yanıltıcı olabilir. Güncel bilgi için kliniğimizle iletişime geçebilirsiniz.
Muayenede bebeğin her iki kulağı önden, yandan ve arkadan değerlendirilir. Deformitenin tipi, kıkırdağın esnekliği, kulak büyüklüğü ve bebeğin yaşı dikkate alınır. Aileye uygulanabilecek yöntem, tahmini takip süresi ve gerçekçi sonuç beklentileri anlatılır.
Bebeğinizin kulağında kıvrıklık, kepçelik, kulak memesi katlanması veya farklı bir şekil bozukluğu fark ettiyseniz erken değerlendirme için kliniğimizle iletişime geçebilirsiniz.
Uzm. Dr. Alp Tunç
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı
Antalya Bebek Kulak Şekillendirme – EarWell ve Craniowell Uygulamaları
Telefon: 0537 783 46 31